Listeleri Neden Çok Seviyoruz?

0
0
0
0
0
Bildiğiniz gibi birçok internet sitelerinde yapılan listeler oldukça dikkat çekerek rağbet görmekte. Acaba neden bu listeleri açıp okumayı seviyoruz? İşte sebepleri;
Bildiğiniz gibi artık neredeyse her internet sitesinde listeler karşımıza çıkmakta. Okunma sayısı ve ilgi olarak da yoğun olan bu paylaşımlar acaba neden bu kadar seviliyor?

Sonuçta birçok insan uzun yazıları sevmez, hemen sıkılırlar. Fakat uzun listeler bile tek tek okunabiliyor. İşte bu noktada bu konuyu araştıran BBC ekibi nedenlerini bizler için sıralamış.


 

 1) Listelerde Ne İle Karşılaşacağımızı Biliyoruz


Uzmanlara göre listelenmiş haberlerin okunma sebebinin ilki haberi açtığımızda ne ile karşılaşacağımızı biliyor olmak. Yani "Gözlerinize inanamayacaksınız!" gibi saçma hatta genellikle haber ile alakasız başlıklar yerine "2014'ün En İyi 10 Telefonu" diye bir haber başlığı gören insanlar haberin içinde ne olacağını da biliyor. Bu sebeple uzmanların "şemalar" adını verdikleri zihinsel haritalar önceden oluşuyor ve böylelikle karşımıza çıkacak bilgiyi çok kolay bir şekilde anlayabiliyoruz.


 

 2) Merak Ederiz, Kaçırmak İstemeyiz


Liste tipi haberlere duyulan merak oldukça fazladır. Biraz önceki örnekteki gibi "2014'ün En İyi 10 Telefonu" denildiğinde bir anda merak uyandırmakta. "Acaba hangi telefon 1. sırada?" şeklinde bir merak sizi bu habere çekecektir. Ya da bazı listeler de o listedeki durumu ya da şeyleri kaçırmama ilgisi uyandırmakta.

Teknoloji sitelerinde olan listeler ise genellikle "En iyi" tabanlı listeler olması kişinin kendi cihazının olup olmadığını kontrol etme, ya da bir cihaz almak istiyorsa bir fikir edinme gibi dürtülerini harekete geçirir. Hatta şahsi görüşüme göre listelerin merakına en güzel örnek IMDB Top 250 listesidir. Bu listeyi hatim etmememiş her kimse "Acaba ne izlesem?" sorusuna kapıldığında ilk başvuracağı listedir belki de. Ya da "Breaking Bad'i Bitirenlerin Kesinlikle İzlemesi Gereken 5 Dizi" diye bir liste yapsak Walter White ile tanışan herkes bu listeye kesinlikle tıklayacaktır.


 

 3) Listeler Beyni Yormaz


Bildiğiniz gibi beynimiz birçok aktiviteyi aynı anda yapmaya çalışmakta. Örneğin bir haberi okurken beyniniz hem gözünüzü kontrol ederken hem de okumanızı ve anlamanızı sağlamaya çalışıyor. Aynı zamanda uzun bir haberde de fareyi nereye oynatacağınız gibi birçok uyarılar ile boğuşmakta.

Uzmanlara göre listelerde hem yukarıda da dediğimiz gibi anlamak için ekstra çaba sarf etmeniz gerekmiyor, hem de sadece yukarıdan aşağıya şeklinde sıralanan bir yapı olması beyin aktivitelerini de normal seviyede tutmakta.


 

 4) Meşgul Olmak


Şu an bu yazıyı okuyan olarak daha öncesine göre daha yoğun bir yaşamda yaşadığınızı düşünmektesiniz. Ama bunu herkes düşünüyor. Yani bundan birkaç yıl öncesine göre kişiler hep daha yoğun ve meşgul oldukları hissine sahiptirler. Ya da gerçekten o anda meşgul olabilirsiniz. Bu nedenle uzun olacağını düşündüğünüz ya da konuya hakim olmadığınız haberler ilginizi çekmez.

Ama listeler hem kolay okunabilir hem de ilginizi çektiği için meşgul anlarımızda bile liste okumaktan çekinmeyiz. Hatta bence meşgul anlarda liste okumak daha keyif verici ve kafa dağıtıcı olabiliyor. (Şahsen yoğunken okumayı seviyorum) Bu sebeple meşgul olma durumunda dahi listeler bizler için korkutucu gelmiyor.


 

 5) Kolay Bilgi Erişimi


Özellikle birbirinden farklı ve bağımsız bilgiler sunmak için en güzel yol listeler olarak görünmekte. Çünkü listelerde hem bilgiler ham haliyle kalır ve uzun uzadıya yazılmaz, hem de başlık başlık ayrılması aslında düz yazı olarak çok uzun gelecek içeriği kolay okunur hale getirmekte. Hatta birçok uzun yazıda başlık başlık bölümlere ayrılma sebebi de budur.

Düşündüğünüzde bir haberi açtığınızda 2-3 Microsoft Word sayfası bir yazı görseniz ilk yapacağınız iş kapatmak olacaktır. Ama aralara resimler serpiştirilmiş, başlıklarla bölünmüş bir yazı daha okunabilir gelir. Listeler ise bol başlıklarla bölünmüş kısa kısa yazılarla oluşturulan bir içerik olması nedeniyle kişiye de kafa karışıklığı yaratmadan kolay bilgi sunar.


 

 6) Okumak İçin Ne Kadar Bir Kısım Kaldığını Biliriz


Biraz önce saydığımız gibi kısa kısa yazılarla düzenlenen listelerde özellikle 1-2-3-4 gibi (bu yazıda da var mesela) sayılar da verilmiştir. Bu sebeple "2014'ün En İyi 10 Telefonu" denildiğinde siz 3. telefonu okuyorken geriye 7 telefonun kaldığını da biliyor olursunuz. Bu da okuma şevkimizi devam ettirmekte. Ya da bu tarz başlıklı listelerde 10'dan geriye doğru bir liste olması 1'e doğru yaklaşırken ufaktan bir heyecan da yaratır. Bu sebeple de yazıyı yarıda bırakmadan okumaya devam edersiniz.


 

 7) Listede Ne Olduğunu Tahmin Etmek


Yine aynı başlık altından gidelim. "2014'ün En İyi 10 Telefonu" adlı bir liste gördüğünüzde hemen kafanızda bir liste elbet oluşuyor. Ya da 2014 yılı içinde 1000TL'den fazla bir para döktüğünüz telefon mutlaka olmalı diye düşünürsünüz.

Hatta yorumlarda tartıştıklarını mutlaka gördüğümüz Samsung fanları ve Apple fanlarının merakı da bir etmendir. "2014 listesi için acaba Galaxy S5 mi birinci sirada, yoksa iPhone 5S mi?" merakı da bir etmen olarak gösterilir. Tabii bu teknoloji sitesi olduğumuz için bir örnek. Her sitedeki kendi sitesine uygun hazırladıkları listelerde bu durum aynen geçerli oluyor. "Yılın En İyi 10 Arabası" "Mutlaka İzlemeniz Gereken 10 Film" gibi listelerde de sevdiğiniz bir arabanın, sizin favori filminizin olup olmadığı merakı bu listeye girmek için ilginizi çeker.
 

 

 8) Haklı Olduğunuzu Görme İsteği


Bir önceki maddede dediğimiz gibi bir iPhone 5S kullanıcısı bir teknoloji sitesinde "2014'ün En İyi 10 Telefonu" listesini gördüğünde listeye girme amacı yüksek ihtimalle 1. sırada kendi cihazını görme isteğidir. Ancak listeye giremeyeceğini bildiği bir telefonu kullanan bir kullanıcı bile "Birinci sıradaki kesin Samsung Galaxy S5" diyerek listeyi okumaya başlar.

Listenin sonunda 1. sıraya geldiğimizde ise eğer kullanıcı haklı çıkmışsa yaşadığı sevinç ve tatmin hissi de okuyucuyu bu tarz listeleri okumaya iter. Yani bu hissi almak için de kişiler liste okumayı severler. (Olası çıkmama durumunda da liste sizin için "en saçma" "taraflı" "şaka gibi" listeye dönüşüyor. Orası ayrı)


 

 9) Listelerin Doğruluğu


Aslına bakarsak listeler kesin doğru değildir. Fakat diğer haberlere göre paketlenmiş bilgi deposu olması nedeniyle ilgi çekmekte. Yani yine aynı listemize dönecek olursak bir teknoloji sitesi "2014'ün En İyi 10 Telefonu" diye bir liste yapmaya kalktığında editörler kendi aralarında "Kanka 10. sıraya benim telefonu koysana ya" "Beyler 1. sıraya General Mobile Discovery koyalım da bi dumur olsunlar" gibi düşünerek hazırlamıyor. Telefonları edinme imkanı varsa tek tek inceleyerek yoksa özelliklerini, görüntü kalitelerini ve diğer özelliklerini tek tek araştırarak ve karşılaştırarak oluştururlar.

Bu durumun bilincinde olan okuyucu da listeleri güvenilir olarak bulur. Bir diğer örnek olarak IMDB Top 250 listesi de bu site üzerinden binlerce hatta milyonlarca kullanıcıların oylamaları sonucu ortaya çıkar ve bu liste dünya geneli için ortak bir liste haline gelir. Yani örneğin bir "HTC One M9 İnceleme" haberinde veya videosunda editörün "Yılın en iyi telefonu" demesi çok da bir ifade etmez. Ama bir listede en iyi telefon olarak One M9'un olması okuyucuyu bu incelemeye oranla çok daha fazla ikna edici olacaktır.


 

 10) Listeler Candır


Sonuç olarak daha eğlenceli ve ilgi çekici haberlerin yapılabildiği bu içerikler hem hazırlayanlar için hem de okuyacaklar için çok daha güzel bir içeriktir listeler. Hatta bir normal habere yapılacak "Çok doğru bir haber olmuş" demek editörü de sevindirir. Fakat 10-15 tane başlıklı bir listeye "Çok doğru bir liste olmuş" demek daha etkileyici olur. Aynı şekilde okuyucu için de geçerlidir. Haberi okuyan kullanıcı listeyi tam tutturmuşsa kendisini istemsiz bir sevinç kaplar.

Son olarak da saçma sapan bir haber kimsenin ilgisini çekmeyebilir. Fakat saçma sapan listeler bile oldukça ilgi çekicidir. (Haksız mıyım?)


Kaynak: BBC Future
0
0
0
0
0
Emoji İle Tepki Ver
0
0
0
0
0