• Bilinen Evrenin En Güçlü Süpernovası Keşfedildi!!

Bilinen Evrenin En Güçlü Süpernovası Keşfedildi!!

6
1
0
0
0
Bilim adamları milyarlarca ışık yılı uzaklıkta bilinen tüm evrenin en parlak cismini, bir süpernovayı keşfettiler.
Bilim adamları evrenin en parlak cisminin, bir süpernovanın keşfedildiği duyurdu. Dünya'dan 3.8 milyar ışık yılı uzaklıkta bulunan bu süpernova, içerisinde bulunduğu galaksinin büyük bir bölümünü üzerinde etkili. 7830 ışık yılı uzaklığında bulunan tüm gök cisimlerini etkileyebilen "ASASSN-15lh" isimli bu süpernova, yaklaşık 200 milyar Güneş kütlesine sahip.

Bu kadar büyük bir kütleye sahip olması nedeniyle çok uzakta bulunan gök cisimlerini bile etkileyebilen ASASSN-15lh, sadece 4 ay içerisinde Güneş'in ömrü boyunca açığa çıkarttığı enerjiyi açığa çıkartabilecek kadar güçlü. Son derece büyük, güçlü, parlak ve ender olan bu süpernova, süpernovayı keşfeden bilim adamlarını hayrete düşürdü. Keşfi yapan bilim adamları böyle bir süpernovanın nasıl oluşmuş olabileceğini tartışıyorlar.



Normal şartlarda süpernovalar enerjisi biten ve ölüm sürecine girmiş olan yıldızlar tarafından oluşturulurlar. Enerjisi bitmiş olan yıldızlar tarafından oluşturulmuş olmalarına rağmen süpernovalar yıldızlardan 10 milyon kat daha çok enerjinin açığa çıkmasına neden olabilirler. Süpernovaların ömürleri yıldızlara göre çok daha azdır. Bütün enerjisini çabucak harcayan bu gök cisimleri bazı patlamalar yaşarlar. Meydana gelen bu patlamalarla birlikte ortaya çıkan yıldız parçacıkları galaksinin, hatta evrenin diğer ucuna kadar ilerleyebilirler. Bilim adamları bu patlamalarla birlikte etrafa saçılmaya başlayan parçaların yolda kendilerine bazı eklemeler yaptığını ve zamanı geldiğinde yeni yıldızların oluşumunda görev aldıklarını varsayıyorlar.

Süpernovalar ortalama olarak Güneş'ten 5 milyar kat daha parlak olurlar. Çok fazla enerji saçtıkları için bu kadar parlak olmaları normaldir. 2006 yılında keşfedilmiş olan SN2006 gy adlı süpernova Güneş'tan yaklaşık 280 milyar kat daha parlaktı ancak yeni keşfedilmiş olan ASASSN-15lh bu rekoru çok rahat bir şekilde ele geçirdi. ASASSN-15lh, yaydığı enerji ve ışık sayesinde Güneş'imizden tam 570 milyar kat daha parlak olan bir süpernova. Yeni keşfedilmiş olan bu süpernovanın nasıl bu kadar parlak olabildiği, bilim adamlarının süpernovalar hakkında yeni araştırmalar yapmasını sağlayacaktır. Çünkü önceki araştırmalara göre böyle büyüklükte ve enerjideki bir süpernovanın var olabilmesi mümkün değil.


 

 Süpernova Nasıl Oluşur?


Araştırmacılar ASASSN-15lh'nin "Normal Type Ia" süpernova olduğunu belirttiler. Bu süpernovaların oluşum şeklinde iki farklı yıldız görev alır. Birbirlerinin yörüngesinde bulunan ve dengeli bir şekilde yaşamlarına devam eden yıldızlardan en çok kütleye sahip olan ömrünün sonuna gelerek kırmızı deve dönüşür. Kırmızı deve dönüşmesiyle birlikte yörüngesinde bulunan diğer yıldızın çekim gücüne yakalanan yıldız, diğer yıldızı içerisine alır ve kırmızı dev çekirdeği ile yıldız dönmeye başlar. Bu dönüş, bir noktadan sonra kırmızı devin çekirdeğinin dışındaki kısmın yok olmasına neden olur. Böylece ortada beyaz cüce olan bir çekirdek ve bir yıldız kalır.

Beyaz cüce son derece sabırlı bir şekilde yörüngesinde bulunan yıldızın genişlemesini, yani yaşlanmasını bekler. Yaşlanan ve hacmi artan yıldız, beyaz cücenin çekim gücüne kapılarak ona sızıntı yapmaya başlar. Zaten kütlesi çok büyük olan beyaz cüce, diğer yıldızdan gelen bu sızıntıyı kaldıramaz ve patlar. Patlamanın şiddetiyle birlikte beyaz cüceye sızıntı yapan yıldız galaksinin diğer ucuna fırlatılır. Beyaz cücenin patlamasıyla birlikte meydana gelen Type la süpernova, o kadar çok ışık saçar ki astronomlar tarafından doğal aydınlatıcı olarak kullanılır. Süpernovanın yaydığı ışık evrenin en uzak köşelerine kadar ulaşır. ASASSN-15lh adlı süpernova da böyle gerçekleşti ancak bu süpernova, türünün diğer örneklerinden ortalama 200 kat daha güçlüydü.



Bu gücü sayesinde içerisinde bulunduğu galaksiden çok daha parlak olmayı başaran ASASSN-15lh, Profesör Todd Thompson'ın söylediğine göre bir "magnetar" oluşumunu gerçekleştirmiş olabilir. Magnetar, süpernovaların ardından oluşabilme potansiyeline sahip olan bir nötron yıldızı çeşididir. Son derece ender rastlanan bu nötron yıldızı çeşidi, kendi etrafında saniyede en az 1000 kere dönen bir nötron yıldızıdır. Çok yoğun ve büyük kütleli olan bu nötron yıldızı (o kadar yoğun ve büyük kütleli ki nötron yıldızından alınan bir çay kaşığı tozun ağırlığı 1,000,000 tona eşit olabiliyor), kendi etrafında dönerek kazandığı enerjinin neredeyse %100'ünü ışık enerjisine dönüştürür.

İlerleyen çalışmalarla ASASSN-15lh hakkında daha fazla şey öğrenilecektir.
6
1
0
0
0
Emoji İle Tepki Ver
6
1
0
0
0