Paylaş
0
Başta rastgele bir tasarım tercihi gibi görünse de işin aslı hiç de öyle değil.
Peki rastgele bir seçim değilse, neden bazı araçlarda 4 bijon yeterli olurken bazıları daha fazlasına ihtiyaç duyuyor olabilir?
İçerikten Görseller
Bijon nedir, ne işe yarar?
Bijon, en basit tabiriyle tekerleği aracın aksına kilitleyen yüksek mukavemetli civatalardır. Kulağa her ne kadar basit gelse de üzerlerine binen yük sandığımızdan çok daha fazla. Siz gaza yüklendiğinizde, sert bir çukura girdiğinizde ya da ani fren yaptığınızda tekerleğin yerinde kalmasını sağlayan şey o metal parçaların dayanıklılığıdır. Yetersiz kaldığı bir senaryoda tekerleğin yerinden oynaması işten bile değil, bu yüzden de bijon sayısı asla rastgele seçilmiyor.
Peki bijon sayısı arttıkça otomobil daha güvenli mi oluyor? Aslında durum bundan ibaret değil. Evet, başta daha fazla bijon, daha güvenli bir otomobil fikrini doğuruyor olabilir. Ancak bijon sayısı ve özellikleri, tekerlek bağlantısının maruz kalacağı kuvvetlere göre tasarlanıyor. Mesela dört bijonlu bir otomobilin bağlantı sistemi kendi teknik sınırları içinde yeterli olabilirken altı bijonlu başka bir araç daha farklı yükler için tasarlanmış olabilir.
Peki neden genelde otomobillerde 4 bijon olur?
Yolda bir araç gördüğümüzde genelde 4 adet bijona sahip olduğunu görüyoruz. Bunun sebebi, araçların ağırlık merkezinin, motor güçlerinin ve tekerleğe iletilen torkun daha mütevazı olmasından kaynaklanıyor. Hafif gövde ve düşük güç, 4 bijonun sağladığı tutunma gücüyle rahatlıkla başa çıkabilir. Üstelik bu durum üretim maliyetlerini düşürürken lastik değişiminde de pratiklik sağlar.
Tabii biraz daha üst segmente, performanslı sedanlara ya da orta boy SUV'lere geçtiğimizde işin rengi değişiyor ve bu sayı 5'e çıkıyor.
5 bijonlu bir dizilimse jant üzerindeki yükün çok daha dengeli dağılmasını sağlıyor. Güçlü motorların ürettiği ani tork patlamaları veya yüksek hızda girilen virajlardaki merkezkaç kuvveti 4 bijonla riskli hale gelebileceğinden üreticiler standart olarak 5 bijonu tercih ediyor.
Konu pikaplara, ağır off-road araçlarına veya ticari modellere geldiğinde bijon sayısı 6'ya, hatta bazen 8'e kadar yükseliyor.
Bu saydığımız araçlar, tonlarca ağırlık taşıyan, engebeli arazilerde devasa yükler altında çalışan ve çok ciddi bir çekiş gücüne sahip olan araçlardır. Doğal olarak bu araçlara eklenen her bir bijon, tekerleğin en zorlu koşullarda bile yerinden oynamaması için atılan hayati bir adımdır da diyebiliriz.
Uzun lafın kısası, jantın ortasında duran bu birkaç somun, mühendislerin yıllar süren güvenlik ve dayanıklılık hesaplarının birer sonucu.
