• TDK, Yabancı Sözcüklere Karşılık Türkçe İsimleri Açıkladı
108
23
17
17
12
Günlük dilimize yapışan bazı yabancı kelimelere yeni karşılıklar belirleyen TDK, doğalgaza ‘yer gazı’, petrole ise ‘yer yağı’ isimlerinin getirildiğini açıkladı.

TDK Başkanı Prof. Dr. Mustafa Sinan Kaçalin, TDK Yabancı Kelimelere Karşılıklar Çalışma Grubu tarafından, vatandaşlar tarafından gelen önerilerin de dikkate alınması sonucu yabancı isimlere karşılık gelecek Türkçe isimler hakkında bazı açıklamalarda bulundu. Bu isimler için belirledikleri kriterlerin kelimenin olabildiğince kısaltılabilirliği ve kısaldığında başka bir anlamla karışmaması ve telaffuzlarının rahat olması olduğunu söyleyen Kaçalin, açıklamasını şu şekilde sürdürdü:

"Bizim karşılıklarımızı, 'Nasıl çatarız' diye bekleyenler de var. Bir de 'Vakit geçiyor, bu kelime dile yerleşmeden TDK'nın karşılığını kullanalım' diye iyi niyetle bekleyenleri de biliyoruz. TDK olarak bu konuda halkı da işin içine dahil ediyoruz. Tabii kötü niyetliler 'Dil Kurumunun bir şey çalıştığı yok, konuyu da bilmiyor. Ona buna soruyor, onun üstüne de yatıyor.' diye de anlayabilirler. Öyle değil elbette. Dili sanat ve zeka olarak kimin güzel kullandığını bilemezsiniz. Biz hizmet ediyoruz, teknik olarak. Sanatkarlık ayrı, dil ustalığı, zeka kıvraklığı ayrı bir şey. Onun da kimde olduğunu bilemezsiniz. Çok güzel bir karşılığı ummadığınız bir kişi verebilir. Bunu, bunun için yapıyoruz."

En çok kullandığımız kalıplardan olan SMS’in Türkçe karşılığının ‘kısa bilgi’ ya da ‘kısa haber’ olarak belirlendiğini belirten Kaçalin, yabancı kökenli doğalgaz ve petrol gibi kelimeler için de bazı uygun karşılıklar belirlediklerini ifade etti. Kaçalin, konuşmasına şu şekilde devam etti:

"Doğalgaz kelimesi çok tercüme ve itici bir şey, yani doğalıyla bir şey anlaşılmıyor. Havadaki gazlar da doğal gaz. Orada bir cehalet var. Yer gazı anlaşılabilirlik ve anlatılabilirlik bakımından daha Türkçedir. Elbette 'Ben istemiyorum, ben bunu kullanıyorum' denilebilir. Yani Dil Kurumuna hem sorarlar, ondan sonra da karşı çıkarlar ya da sormazlar, söylersiniz yine karşı çıkarlar. Özetle doğal gaz yerine 'yer gazı' daha Türkçedir. Petrolü de Türkçeleştirebiliriz. O da eski metinlerimizde 'yer yağı' olarak geçiyordu."

Kafelerin menülerinde görmeye aşina olduğumuz ‘smoothie’ ifadesinin -buzla meyve şuruplarının çekildiği bir içecek- Türkçe karşılığının Anadolu’da kullanılan ‘karsanbaç’ olarak belirlendiğini söyleyen Kaçalin, bu ismi ilk kez 10 sene önce duyduğunu ve bazen ‘kar helvası’ şeklinde de isimlendirilebildiğini belirtti. 

Mutfak kültürünün en bilinen kelimelerinden olan ve bir doğrama biçimine karşılık gelen ‘jülyen’i karşılık olarak ‘şerit doğrama’yı uygun bulduklarını söyleyen Kaçalin, Elon Musk tarafından geliştirilen yeni nesil ray ötesi sistemle geliştirilen ulaşım aracı ‘hyperloop’ içinse ‘hız kovanı’ karşılığının belirlendiğini söyledi. Kendilerini en çok bu kelimenin zorladığını belirten Kaçalin, ‘hız kovanı’ndan önce ‘kapsül’, ‘boru’, ‘yuvar’ gibi isimler düşündüklerini ve en sonunda hız kovanında karar kıldıklarını söyledi. 

108
23
17
17
12
Emoji İle Tepki Ver
108
23
17
17
12