Paylaş
0
İki ayrı araç için aynı plakayı kullanmak, bazı ülkelerde tamamen yasal. Özellikle sistem, aynı kişinin birden fazla aracı olması durumunda çalışıyor.
Bir plaka, nasıl birden fazla araca ait olabiliyor? Bu sistem, sanılanın aksine karmaşık değil; oldukça avantajlı!
İçerikten Görseller
+2
Değişimli plaka sistemi; Almanya, Avusturya ve İsviçre’de kullanılıyor.
Bu sistemin adı Wechselkennzeichen olarak biliniyor. Sistemin işleyişi, üç ülkede de benzerlik gösteriyor. Ancak her ülkenin şartı aynı değil.
Örneğin Almanya’da iki aracı olan bir kişi, istenen şartları karşılıyorsa araçlarında değiştirilebilir plaka sistemini kullanabiliyor. Ancak iki araç da aynı anda trafiğe çıkamıyor.
Sistemin işleyişi genel olarak tek bir plakanın iki araçta da ortak olan bir bölüm olması ve her araca özel olan ikinci bölüm olarak iki başlı olacak şekilde işliyor. İki araçta da ortak olan bölüm, trafiğe çıkacak araca takılıyor. Böylece trafikteki araç, plakanın tamamını taşırken; diğer araç, sabit bölümle bekliyor.
İki araç da aynı kategoride olmalı.
Almanya'da bu sistem için araçların belirli kategorilerde ve aynı grupta olması gerekiyor. Mevcut düzenlemeye göre sistem M1, L veya O1 kategorilerindeki araçlar arasında plaka boyutu ve düzeni şartlarının karşılanması koşuluyla uygulanabiliyor.
Yani bir otomobil ve motosiklet, aynı plakayı kullanamıyor. En azından bu, Almanya sınırlarında mümkün görünmüyor.
Kullanılmayan araç, kamusal alanda durmamalı.
İki araçtan diğeri, trafiğe çıkmasa bile kamusal alanda da park halinde bulunmamalı. Araç trafiğe çıkmıyorsa garaj veya özel mülkte tutulmak zorunda.
Bu sistem vergi avantajı sağlıyor mu?
Bakıldığında iki aracın tek plakayı kullanması, vergi avantajı sağlayacakmış gibi görünüyor. Ancak Almanya için konuşacak olursak, resmi bilgilere göre iki araç için de vergi ödemesi olduğu gibi devam etmeli ve iki araç da sigortalı olmalı.
Tabii sigorta şirketleri kullanım dönüşümlü olduğu için bazı durumlarda prim avantajı sunabiliyor. Ama bu da sistemin büyük bir tasarruf sağladığı anlamına gelmez.
Avusturya'da sistem nasıl işliyor?
Almanya'da iki araç ile kullanılan Wechselkennzeichen sistemi, Avusturya'da daha farklı işliyor. Buradaki sisteme göre aynı plakayı üç araç da kullanabiliyor. Bunun için yine araçların aynı üst gruba ait olması ve aynı format ve özellikteki plakanın tüm araçlarda kullanılması gerek.
Plaka, Almanya'da olduğu gibi üç araca kayıtlı olsa bile birinin üzerinde bulunabiliyor. Almanya'dan farklı olan şey şu ki; Avusturya'da bu sistemin dijital otoyol vinyeti gibi ilginç bir avantajı var. Resmi hükûmet portalına göre dijital vinyet, artık plakaya bağlı olduğundan aynı sistem altında üç araca kadar kayıt bulunması halinde tek bir dijital vinyet yeterli oluyor.
İsviçre'deki sistem daha avantajlı.
İsviçre'de de bir kişinin birden fazla aracı bulunuyorsa belirli şartlarla aynı plakayı dönüşümlü olarak kullanması mümkün. Ama İsviçre'deki kurallar, Almanya ve Avusturya'dakine göre biraz daha farklı.
Burada aynı plakayı kullanacak araçların aynı kategoriden olması, aynı kişiye ait olması ve aynı kantonda bulunması lazım. Resmi bilgilere bakıldığında sistemin İsviçre'de özellikle sigorta ve yol vergisi maliyetlerinden tasarruf sağlamaya yardımcı olduğu belirtiliyor.
Hangi aracın plakayı kullanması gerektiği nasıl anlaşılıyor?
Aslında sistemin güvenlik tarafı plakanın tasarımında çözülmüş durumda. Özellikle Almanya'da ortak bölüm ile araca özel bölüm fiziksel olarak ayrılıyor. Ortak bölüm hangi araçtaysa o araç değiştirilebilir plakanın tamamını taşıyor. Her araçta kalan sabit bölüm ise o aracın sistemdeki kimliğini gösteriyor.
Bu nedenle plaka dışarıdan bakıldığında "aynı iki araca verilmiş" gibi görünse de aslında her aracın kendi tanımlayıcı bölümü mevcut. Kontrolde aracın tam plakayı taşıyıp taşımadığı ve sistem kapsamında olup olmadığı anlaşılabiliyor. Almanya'da ortak bölümün üzerinde ayrıca "W" işareti bulunuyor.
Türkiye'de neden böyle bir sistem yok?
Türkiye'de standart plaka sistemi araç özelinde çalışıyor. Yani bir plaka belirli bir araca tahsis ediliyor ve başka bir araçta kullanılamıyor. Almanya, Avusturya ve İsviçre'deki uygulamalar ise mevzuat tarafından özel olarak tanımlanmış, birden fazla aracı aynı değiştirilebilir plaka sistemi üzerinden kullandıran istisnai düzenlemeler.
Buradaki temel fikir aslında oldukça basit: Sahibinin birden fazla aracı var ama aynı anda yalnızca birini kullanması bekleniyor. Böyle bir kullanım düzeninde araçlara ayrı ayrı plaka verme ihtiyacını azaltmak mümkün oluyor.
