Depremin Büyüklüğü Ölçülürken Neden Farklı Veriler Ortaya Çıkıyor?

27
5
4
2
2
Ülkemizde son günlerde art arda yaşanan depremler, insanların tekrar bu konuya eğilmesini sağladı. Peki bu yıkıcı doğal afet hakkında neler biliyoruz? Haberlerde de sürekli olarak duyduğumuz deprem büyüklüğü nedir ve nasıl ölçülür?

Bugün meydana gelen deprem birçok insanın bu yıkıcı doğal afetten yeniden korkmaya başlamasına sebep oldu. Depremin büyüklüğü ise farklı kaynaklardan farklı rakamlarla açıklandı. Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi, depremin büyüklüğünü 5,7 olarak açıklarken Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), depremin büyüklüğünü 5,8 olarak açıkladı.

Peki farklı kaynakların farklı büyüklükler açıklamasının arkasındaki sebep ne? Aradaki bu farkın sebebi kurumların depremlerin büyüklüğüyle ilgili farklı değerleri baz almaları. Kandilli Rasathanesi farklı yöntemlerin kullanılmasının sebebini şöyle açıklıyor:

“Belirli bir yöntem belirli bir büyüklük aralığında ve belirli bir uzaklıktaki depremler için geçerliyken, daha büyük veya daha uzak depremler için daha farklı yöntemler kullanmak gerekir. Hatta bu farklı yöntemleri ayni depreme uyguladığı takdirde, farklı değerler elde etme olasılığı da vardır. Ancak en güvenli olanı, o büyüklük ve uzaklık için en uygun olan yöntemin verdiği sonuçtur.”

Kandilli, Richter Ölçeği olarak da adlandırılan yerel büyüklük (ML) kullanırken AFAD ise moment büyüklüğünü (Mw) kullanıyor. Kandilli’de yaşanan depremin büyüklüğü Kandilli tarafından 5,7 olarak açıklanırken AFAD tarafından 6,0 olarak görülüyor.

Deprem büyüklüğü nedir ve nasıl ölçülür?

deprem

Yukarıda da sıkça bahsettiğimiz bu deprem büyüklükleri ne anlama geliyor. Burada da Kandilli ve AFAD’ın tanımlarına bakacağız. İlk olarak Kandilli Rasathanesi, deprem büyüklüğünü “kırılan yüzeyin büyüklüğünü ve dolayısıyla ortaya çıkan enerjinin düzeyini belirten bir ölçü” olarak tanımlıyor.

AFAD ise deprem büyüklüğünü şöyle açıklıyor: “Depremin ortaya çıkardığı toplam enerjiyi karakterize eden, aletsel ölçüm ve hesaplama sonucunda bulunan değer.”

Depremin merkez üssü belirlendikten sonra sismometreden alınan ölçümler matematiksel formüllerle hesaplanarak depremin büyüklüğü ortaya çıkartılıyor.

Deprem büyüklüğü kaç yöntemle ölçülüyor?

Deprem

Yukarıda bahsettiğimiz iki yöntemin yanı sıra üç yöntem daha bulunuyor. Yani toplamda beş farklı yöntemle deprem büyüklüğü ölçümü yapılıyor. Bunlar ise şöyle:

  • Yerel Büyüklük (ML): ABD’li deprem bilimci Charles Richter’in isim babası olduğu Richter Ölçeği olarak da biliniyor. Bu yöntemde depremin büyüklüğü ses dalgalarının ölçülmesiyle hesaplanıyor. Bu yöntemle şiddetli depremlerin ölçülmesi yapılamıyor.
  • Moment Büyüklüğü (Mw): Kandilli Rasathanesi tarafından en güvenilir ölçüm yöntemi olarak gösterilen moment büyüklüğü, hesaplaması en karışık yöntem ve dördün üzerindeki deprem büyüklükleri için kullanılıyor.
  • Süreye Bağlı Büyüklük (Md): Beşten küçük depremler için kullanılan bu yöntemde sarsıntının sismometre üzerinde yarattığı titreşimle ölçülüyor.
  • Yüzey Dalgası Büyüklüğü (Ms): Bu yöntem, altının üzerindeki depremlerde kullanılıyor. Büyüklüğün tespiti ise yüzeyden yayılan dalgaların ölçülmesiyle gerçekleştiriliyor. Bu yöntemin güvenilirliği ölçüm yapılan mesafenin artışıyla paralel ilerliyor.
  • Cisim Dalgası Büyüklüğü (Mb): Derinliklere inen dalgaların ölçüldüğü yöntem.

Ülkemizin belli bir kısmının aktif fay hatları üzerinde yer aldığı düşünülürse deprem hakkında daha fazla bilgi sahibi olmamız gerektiği kesin.

Kaynak : https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-49843080
27
5
4
2
2
Emoji İle Tepki Ver
27
5
4
2
2