• Anasayfa
  • Bilim
  • Uçakta Herkes Aniden Arkaya Koşsa Denge Bozulur mu?

Uçuş Esnasında Tüm Yolcular Aniden Öne veya Arkaya Koşsa Uçağın Dengesi Bozulur mu?

43
4
3
1
1
"Böyle saçma soru mu olur?" dediğinizi duyar gibiyiz ancak içeriği okuyunca aslında sorunun hiç de saçma olmadığını hayretler içinde anlayacaksınız.

Bu soruyu gördüğünüzde cevabın o kadar da korkutucu olmadığını düşünmeniz çok normal. Cevabı öğrendiğinizde ise inanmakta zorlanabilirsiniz.

Çeşitli kaynaklardan teyit etmemize rağmen cevabın daha kesin olmasını istediğimiz için Yüksek Uçak Mühendisi Meriç Kahvecioğlu'na, Uçak Mühendisi  Mustafa Okan Doksar'a ve Pilot Burcu Deniz'e de bu konuyu danıştık. O halde sizi daha fazla meraklandırmayalım ve hemen cevaba geçelim:

Aslında uçaklarda yolcuların hepsinin birden aniden koşabilecekleri kadar geniş bir alan bulunmuyor.

uçak koltuk

Koltukların olmadığını varsayalım ve bu durumun teorik olarak mümkün olup olmadığını inceleyelim.

uçak içi

Bazı uçak modelleri 170 yolcu alabilirken bazı modellerde kapasite 800'e kadar ulaşır. Biz 170 kişilik bir uçağı örnek olarak ele alalım. Bir yolcunun ortalama ağırlığını 60 kilo varsaydığımızda bile yolcuların toplam ağırlığı 10 tondan fazla eder.

Yani uçağa eşit bir şekilde dağılmış 10 tonluk bir yük aniden öne veya arkaya hareket edecek. Yolcu uçakları bir miktar yük dengesizliğini tolere edebilir ancak 10 tonluk yük kayması işlerin ciddi bir hal almasına neden olur.

Her uçağın CG(ağırlık merkezi) limitleri vardır.

uçak denge

Bu gibi denge bozulmalarında uçağın tekrar nötr pozisyona getirilmesini sağlayan oto trim fonksiyonu, CG değişimine tepki verir. Kokpit, verilen CG değerine göre uçağı trimliyor ancak ani değişimlerde yine de problemler oluşabilir.

uçak cg

Uçağın doluluk oranı ve kalabalık bir şekilde oturan bir grubun ani şekilde yer değiştirmesi tehlike oluşturabilir ve uçağın CG limitlerinin dışına çıkmasına sebep olabilir. Pilot, uçağı uçurmak için büyük çaba sarf eder ancak oldukça kararsız hale gelen uçak bu çabaya karşılık veremeyerek büyük ihtimalle düşer. Daha önce denenmediği için kesin düşer tabii ki diyemiyoruz ancak hatalı kargo yüklemeleri nedeniyle yaşanan pek çok kaza bulunuyor.

Örneğin bu kargo uçağı, benzer bir denge sorunu nedeniyle düşmüştü.

  • Videoyu YouTube'dan izlemeniz gerekiyor.

Uçakta tonlarca ağırlıkta askeri araçlar bulunuyordu. Uçak havalanırken bu araçları tutan nesneler fazla gerilme nedeniyle kopmuştu.

Onları tutan bir şey olmayınca uçağın arkasına kayan araçlar yük birikmesine neden olmuş ve denge kaybeden uçak kısa süre sonra düşmüştü.

Yani çeşitli örneklerinin de yaşandığı üzere bu sorumuzun cevabı oldukça ürkütücü.

43
4
3
1
1
Emoji İle Tepki Ver
43
4
3
1
1