Paylaş
0
Yapay zekâ denince aklınıza ilk olarak NVIDIA, OpenAI ya da dev veri merkezleri geliyor olabilir. Ancak bu yarışın görünmeyen tarafında, neredeyse bütün gelişmiş çip üreticilerinin kapısını çaldığı bir şirket var: ASML. Hollandalı teknoloji devi, bu kez yalnızca makineleriyle değil piyasa değeriyle de tarih yazdı.
ASML’nin ulaştığı seviye, “Bir şirketin hisseleri biraz yükseldi.” diyerek geçiştirilecek bir gelişme değil. Çünkü bugün en gelişmiş işlemcilerin üretilebilmesi için gereken en kritik ekipmanlardan bazıları ASML’nin elinden çıkıyor. Yapay zekâ çiplerine olan talep arttıkça şirketin önemi de katlanarak büyüyor.
Çip Dünyasının Sessiz Devi Zirveye Çıktı
ASML’nin piyasa değeri 674 milyar dolara kadar yükseldi. Böylece şirket, Avrupa tarihinin en değerli şirketi unvanını aldı. Önceki rekor, Haziran 2024’te Danimarkalı ilaç devi Novo Nordisk’e aitti ancak ASML bu eşiği aşarak Avrupa borsaları için yeni bir çıta belirledi.
Avrupa'nın en değerli 10 şirketi şu şekilde:
| Şirket Adı | Toplam Piyasa Değeri | Ülke |
|---|---|---|
| ASML | 632.75 Milyar Dolar | Hollanda |
| LVMH | 270.23 Milyar Dolar | Fransa |
| Siemens | 232.11 Milyar Dolar | Almanya |
| L’Oréal | 230.91 Milyar Dolar | Fransa |
| SAP | 217.83 Milyar Dolar | Almanya |
| Prosus | 200.35 Milyar Dolar | Hollanda |
| TotalEnergies | 197.04 Milyar Dolar | Fransa |
| Inditex | 196.79 Milyar Dolar | İspanya |
| Hermès | 192.88 Milyar Dolar | Fransa |
| Novo Nordisk | 190.30 Milyar Dolar | Danimarka |
Bu yükselişin arkasında yalnızca yatırımcı heyecanı yok. Analistlere göre ASML, EUV makinesi üretimini beklenenden daha yüksek seviyelere çıkarabilir. Yapay zekâ odaklı çip talebi de bu beklentiyi güçlendiriyor. Yani şirketin değerlenmesi, doğrudan çip üretimindeki kapasite yarışına bağlanıyor.
ASML’yi Bu Kadar Önemli Yapan Şey Ne?
ASML’nin asıl gücü, EUV yani aşırı ultraviyole litografi makinelerinden geliyor. Basitçe anlatmak gerekirse bu makineler, çiplerin üzerine inanılmaz derecede küçük ve karmaşık devre desenlerinin işlenmesini sağlıyor. ASML’ye göre EUV sistemleri, gelişmiş çiplerdeki en karmaşık katmanların basılmasında kullanılıyor.
Bugün yapay zekâ modellerini çalıştıran veri merkezleri daha güçlü, daha verimli ve daha gelişmiş çiplere ihtiyaç duyuyor. Bu çipleri tasarlayan şirketler kadar, o çipleri üretmeyi mümkün kılan makineler de kritik. İşte ASML tam bu noktada devreye giriyor ve teknoloji zincirinin en önemli halkalarından biri hâline geliyor.
Yapay Zekâ Rüzgârı Finansallara da Yansıdı
ASML, 2026’nın ilk çeyreğinde 8,8 milyar euro net satış ve 2,8 milyar euro net kâr açıkladı. Şirketin brüt kâr marjı da aynı dönemde %53 seviyesine ulaştı. Daha da önemlisi ASML, 2026 toplam net satış beklentisini 36 milyar euro ile 40 milyar euro aralığına yükseltti.
Şirketin CEO’su Christophe Fouquet’ye göre yapay zekâ altyapısına yapılan yatırımlar, çip talebini arzın önüne taşıyor. Bu da müşterilerin 2026 ve sonrası için kapasite artırma planlarını hızlandırmasına neden oluyor. Ancak ihracat kontrolleri gibi belirsizlikler, ASML’nin önündeki riskler arasında kalmaya devam ediyor.
