• Toyota'nın 12 Milyon Aracı Toplamasına Neden Olan Gaz Pedalı
49
8
8
2
1
Dev otomobil üreticilerinin kimi zaman maddi çıkarları kimi zaman da tedbirsizlikleri sebebiyle çarpıcı olayları anlatmaya, Toyota’nın kontrol dışı hızlanmaya sebep olan hatalı gaz pedalı vakasıyla devam ediyoruz.

Otomotiv dünyasında teknolojinin gelişmesiyle birlikte daha güvenli otomobiller üretilmesi beklenirken tasarımda yapılan hatalar, tıpkı Toyota’nın hatalı gaz pedalı olayında olduğu gibi dünya çapında milyonlarca aracı etkileyen geri çağırmalara sebep olabiliyor. 2009 yılında ortaya çıkan ve toplamda 12 milyon aracın geri çağırılmasına yol açan Toyota’nın hatalı gaz pedalı olayını gelin daha yakından inceleyelim.

Seyir hâlindeyken bir anda otomobilinizin kontrolünüz dışında hızlandığını düşünün. Siz ve araçtaki diğer yolcular için oldukça korkunç bir durum olsa gerek. 2000 yılından sonra Toyota’nın ürettiği araçlarda şoför mahallindeki yanlış tasarlanmış paspaslar ve hatalı çalışan gaz pedalları sebebiyle yaşanan kazalar, dev otomobil üreticisinin neredeyse sonunu getirecekti. Her şey 2009'da bazı Toyota araçlarında hatalı şekilde tasarlanmış paspas ve gaz pedallarının tespit edilmesiyle başladı.

Toyota, gaz pedallarının hatalı paspaslara sıkışması nedeniyle 2009’un Kasım ayında 4 milyon aracı geri çağırdı:

2009 yılının Ocak ayında emniyet kemeri ve egzoz sisteminde tespit edilen hatalar sebebiyle 1,3 milyon aracı geri çağırmak zorunda kalan Toyota için işler o dönem hiç iyi gitmiyordu. Geri çağırma sonrası satış rakamlarını ve elde ettiği kârı açıklayan Japon üretici, tarihinin en kötü sonuçlarıyla karşı karşıyaydı. Bu yaşananlar, gelmekte olan büyük fırtınanın habercisiydi.

Kaza raporlarını inceleyen ve araçlardaki sistemleri analiz eden ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi (NHTSA), Toyota’ya durumu bildirdi ve dev üretici, 2009’un Kasım ayında ABD’de 4 milyon aracı geri çağırdığını açıkladı. Yapılan açıklamada gaz pedallarının sürücü paspaslarına sıkışması sonucu araçların çok yüksek hızlara ulaşabileceği ve bu sıkışmanın aracın durmasını zorlaştırabileceği ifadeleri yer alıyordu.

Hatalı tasarımların, ciddi yaralanmalara ve ölümlere neden olabileceğinden endişe duyan Japon üreticinin bu açıklaması sonrası adeta seferberlik ilan edildi ve bu hatadan etkilenen araçların her birinin Toyota’nın ABD’deki servislerine toplanmasından sonra araçlarda gerekli değişiklikler yapıldı.

Dev üreticinin 4 milyon aracı geri çağırıp paspasları değiştirmesi, ne yazık ki sorunu çözmemişti:

Toyota’nın araçlarda yaptığı değişiklik sonrası NHTSA’nın araştırmalarının sürdüğü sırada raporlanan bazı kazaların hatalı paspaslardan kaynaklandığı anlaşıldı. Yaşanan bu şaşırtıcı gelişme sonrası NHTSA bir kez daha durumu Toyota’ya bildirdi ve Toyota ikinci büyük geri çağırmasını yapmak zorunda kaldı.

Takvimler 21 Ocak 2010’u gösteriyordu. Toyota NHTSA’nın geri bildirimi sonrasında aldığı kararı müşterilerine duyurdu ve ABD’de 2,3 milyon aracı daha geri çağırdığını açıkladı. Şirket ayrıca aynı hafta içinde ABD’deki satışlarını askıya alma ve o dönem en çok satılan aracı Camry’nin de yer aldığı, geri çağırmalardan etkilenen 8 modelin üretimini durdurma kararı aldı.

ABD’de yaşanan geri çağırmalar, diğer ülkelere de sıçradı:

Yaşanan geri çağırma sürecinin nasıl gelişeceğini merakla takip eden ABD dışındaki Toyota müşterileri, araçlarını güvenlik gerekçeleriyle kullanmıyor ve şirketten gelecek açıklamayı bekliyorlardı. 28 Ocak 2010’da nihayet Toyota’dan beklenen açıklama geldi ve geri çağırmaların Avrupa ve Çin’de de başlayacağı duyuruldu.

Toyota tarafından yapılan açıklamada oldukça yaygın kullanıma sahip Yaris ve Auris’in de dahil olduğu 8 modelden 1,8 milyon aracın geri çağrılacağı belirtildi. Geri çağırmaların genişlemesiyle eş zamanlı olarak Toyota soruşturmasını derinleştiren ABD, kongre araştırmacıları vasıtasıyla 25 Şubat’ta gerçekleşecek duruşma öncesi şirketten bilgi talebinde bulundu.

Toyota’nın başkanı Akio Toyoda, bu hataların sebep olduğu kazalar için kameralar karşısında özür diledi:

Şirketin satışları giderek düşüyor ve maliyetler artmaya devam ediyordu. Toyota, 4 Şubat 2010’da geri çağırma maliyetlerinin 2 milyar doları bulduğunu açıkladı. Milyonlarca aracın etkilendiği güvenlik sorunu, Toyota’ya hem para hem de itibar kaybı olarak geri yanmıştı. Yaşananlardan dolayı büyük üzüntü duyan Toyota’nın başkanı Akio Toyoda, “Öncelik sıralamamız her zaman güvenlik, kalite ve nicelik şeklindeydi. Toyota'nın değerler hiyerarşisi son yıllarda alt üst oldu. Yaşananlar için özür dilerim.” açıklamasında bulundu.

Süreci yakından takip eden ABD hükümeti, büyük duruşma öncesi sorunun tespit edildiği gibi harekete geçilip geçilmediğini öğrenmek için Toyota’dan belge talebinde bulundu. Bu talepten kısa bir süre sonra sızdırılan bazı e-postalar, şirket çalışanlarının ABD denetleyicilerini paspaslarla ilgili problemde tümüyle bir geri çağırmaya gerek olmaması konusunda ikna edip Toyota için 100 milyon dolardan fazla tasarruf ettiklerini ortaya koyuyordu.

Mahkeme sürecinde 37 kişinin hatalı paspaslar ve gaz pedalları sebebiyle yaşamını yitirdiği iddia edildi:

Gaz pedalı ve paspas sorunu kaynaklı kazaları inceleyen NHTSA, ilk aşamada 21 kişinin ölümünün bu hatalarla bağlantılı olabileceğini tespit etmişti. Fakat daha sonra gelen şikâyetleri de değerlendirmeye alan kurum, bu sayıyı 37’ye çıkardı. Tüm belgeleri toplayan ve iddiaları değerlendiren mahkeme heyeti, sürecin daha detaylı araştırılması gerektiği için 25 Şubat’taki duruşmada davayı sonlandırmadı.

Yıllar süren mahkeme sürecinde incelenen kaza raporları ve toplanan bazı deliller sonucunda ölümlü kazaların bir kısmı, sürücü hatası olarak nitelendirilirken bir kısmının da mekanik ve elektriksel sorunlardan kaynaklandığı sonucuna ulaşıldı.

Toyota, art arda rekor para cezalarına çarptırıldı:

Kongre araştırmacılarının yaptığı araştırmalar sonucunda arızanın, tespit edildikten 4 ay sonra ABD hükümetine bildirildiği anlaşıldı. Bu geç bilgilendirmeyle Toyota’nın müşterilerinin hayatını riske attığını açıklayan ABD, Japon otomobil üreticisine 16,4 milyon dolar ceza kesti.

Toyota da dava açılması olasılığından ve anlaşmazlığın uzamasından kaçınmak için direkt olarak 16,4 milyon dolarlık cezayı ödemeyi kabul ettiğini duyurdu. 2013 yılında devam eden dava süreci kapsamında 32,4 milyon dolar daha ödemek zorunda kalan Toyota’ya en büyük ceza 2014’ün Mart ayında geldi ve şirket, ABD Adalet Bakanlığı ile anlaşma sağlayarak 1,2 milyar dolarlık para cezası ödemeyi kabul etti.

Ödediği rekor para cezalarının yanı sıra geri çağırma maliyetleriyle de baş etmek zorunda kalan Toyota, yaşanan süreç boyunca hisse fiyatlarında yaşanan düşüşle de büyük bir zarara uğradı. Aldığı maddi hasara ek olarak itibar kaybı da yaşayan şirket, günümüzde bu tür bir hata yaşanmaması için araçlarını birçok güvenlik testinden geçirdikten sonra son kullanıcıya ulaştırıyor.

Otomotiv tarihinin en geniş çaplı geri çağırmalarından biri olan Toyota’nın hatalı gaz pedalı vakasını tüm detaylarıyla incelediğimiz yazımızın sonuna geldik. Otomotiv tarihindeki unutulmaması gereken akıl almaz olayları sizlerle paylaşmaya önümüzdeki günlerde devam edeceğiz. Kaçırmamak için takipte kalın :)

Yararlanılan kaynaklar: The Guardian, Telegraph, Forbes, Vikipedi

49
8
8
2
1
Emoji İle Tepki Ver
49
8
8
2
1