Paylaş
0
Kolombiya’da yaklaşan parlamento seçimlerinde bir yapay zekâ avatarı aday oldu. “Gaitana” adlı bu dijital karakter, ülkedeki yerli toplulukların siyasi temsilini güçlendirmek amacıyla geliştirildi ve şimdiden binlerce kişi tarafından desteklenmeye başlandı.
Gaitana, Zenú topluluğundan mühendis Carlos Redondo ve ekibi tarafından oluşturuldu. Adını 16. yüzyılda İspanyol sömürgeciliğine karşı direnen bir yerli liderden alan avatar, mavi tenli bir kadın olarak tasvir ediliyor ve çevre ile hayvan haklarını savunan bir karaktere sahip. İspanyolca konuşan bu yapay zekâ karakterine yönelik açılan platformun şimdiden 10 binden fazla kullanıcısı bulunuyor.
Peki bir yapay zekâ seçime katılabilir mi?
Kolombiya yasaları yalnızca gerçek kişilerin aday olmasına izin verdiği için Redondo Senato’ya, antropolog Alba Rincón ise Temsilciler Meclisi’ne aday oldu ancak oy pusulasında ikisinin yanında “yapay zekâ“ ibaresi yer alıyor. Seçilmeleri durumunda iki temsilci, yasama kararlarını doğrudan kendileri almak yerine Gaitana platformu üzerinden topluluklarının görüşlerini toplayarak karar verecek.
Platform, yerli toplulukların geleneksel “cabildo” adlı meclis sisteminden ilham alıyor. Gaitana sayesinde vatandaşlar öneriler sunabilecek, tartışabilecek ve ortak kararlar tasarıya dönüştürülebilecek. Şeffaflığı sağlamak için sistemde blokzincir ve akıllı sözleşmeler kullanılıyor. Ayrıca 15 kişilik bir etik komitesi, temsilcilerin topluluğun kararlarına bağlı kalmasını denetleyecek.
Kolombiya halkı ikiye bölündü
Bu yenilikçi girişim tartışmaları da beraberinde getirdi. Uzmanlar, internet erişiminin sınırlı olduğu kırsal ve yerli bölgelerde herkesin platforma ulaşamayabileceğini söylüyor. Ayrıca yapay zekâdaki olası problemler, veri güvenliği riskleri ve manipülasyon ihtimali de eleştirilen konular arasında.
Dünyada daha önce de yapay zekâ destekli siyasi girişimler denendi ancak başarılı olan olmadı. Yine de Redondo, Gaitana’nın bir deneyden fazlası olduğuna inanıyor ve projenin “demokrasiyi küresel ölçekte dönüştürebileceğini” söylüyor.
Kolombiya’daki bu sıra dışı aday, seçimleri kazanıp kazanmasa da şimdiden önemli bir soruyu gündeme getiriyor... Geleceğin demokrasisinde kararları insanlar mı verecek, yoksa onları yönlendiren algoritmalar mı? Artık bunu zamanla hep birlikte göreceğiz.
