Paylaş
0
Akaryakıt istasyonunda pompa tabancası ilk kez attığında birkaç litre daha yakıt ekleyerek depoyu tamamen doldurmak sık karşılaşılan bir alışkanlık. Daha uzun menzil elde etmek veya ödenecek tutarı yuvarlamak için yapılan bu işlem ilk bakışta zararsız görünebilir.
Depoyu ağzına kadar doldurmak zararlı mı? Pompa otomatik olarak durduktan sonra doluma devam etmek tavsiye edilmez. Yakıt deposunda sıvı yakıtın yanı sıra genleşme ve buhar kontrolü için ayrılan alan bulunur ve aşırı dolum bazı araçlarda EVAP sisteminin sıvı yakıtla temas etmesine yol açabilir.
İçerikten Görseller
+1
Depoyu ağzına kadar doldurmak zararlı mı?
Aracın yakıt deposunu doldurmak ile dolum ağzına kadar yakıt basmak aynı şey değildir. Akaryakıt pompası normal dolum sırasında belirli bir seviyeye ulaşıldığında otomatik olarak keser. Bu noktadan sonra tabancaya tekrar tekrar basarak yakıt eklemek aşırı doluma yol açabilir.
Benzin sıcaklık değişimleriyle genleşebilir. Yakıt sistemleri bu durumu hesaba katacak şekilde tasarlanır ve depoda yalnızca sıvı yakıtın bulunduğu kapalı bir alan yoktur. Buharların güvenli biçimde yönetilmesi için havalandırma ve emisyon kontrol sistemleri de çalışır.
Pompanın ilk atmasından sonra birkaç kez daha yakıt eklemek, normalde buhar için kullanılan bölgelere sıvı yakıtın ulaşma ihtimalini artırabilir. Araç düz zeminde değilse veya sıcaklık yükselirse durum daha da değişebilir.
Bir kez yanlışlıkla biraz fazla yakıt koymak aracın hemen arızalanacağı anlamına gelmez. Asıl kaçınılması gereken alışkanlık, her dolumda pompa attıktan sonra mümkün olan son damlaya kadar yakıt eklemeye çalışmaktır.
Yakıt pompası neden otomatik olarak atar?
Akaryakıt tabancasının ucunda dolum seviyesini algılamaya yardımcı olan küçük bir mekanizma bulunur. Yakıt seviyesi dolum borusunda yükselip tabancanın algılama sistemini etkilediğinde akış otomatik olarak kesilir.
Bu sistemin temel amacı yakıtın taşmasını engellemektir. Dolayısıyla tabancanın atması çoğu durumda “biraz daha doldurulması gerekiyor” uyarısı değil, dolumun sona erdiğini gösteren mekanik bir tepkidir.
Bazen pompa normalden erken de atabilir. Yakıtın dolum borusundaki hareketi, tabancanın konumu veya yakıtın hızlı verilmesi otomatik kesmeyi tetikleyebilir. Böyle bir durumda tabancanın ilk atması her zaman deponun gerçekten tamamen dolduğu anlamına gelmeyebilir.
Fakat depo doluma yaklaştığında tabanca sürekli atıyor ve yakıt eklemek zorlaşıyorsa dolumu zorlamamak gerekir. Tabancayı farklı açılarda tutup sürekli yeniden çalıştırarak depoya daha fazla yakıt basmak taşma riskini artırır.
Aracın yakıt göstergesi de dolumdan hemen sonra birkaç saniye veya kısa bir sürüşün ardından gerçek seviyeyi gösterebilir. Göstergeyi son çizginin üzerine çıkarmaya çalışmanın pratik bir faydası yoktur.
Fazla yakıt EVAP sistemine zarar verir mi?
Benzinli araçlarda EVAP sistemi, depoda oluşan yakıt buharlarının doğrudan atmosfere bırakılmasını engellemek için kullanılır. Yakıt buharları aktif karbon içeren kanisterde tutulabilir ve uygun çalışma koşullarında motora gönderilerek yakılır.
Bu sistem esas olarak buharı yönetmek üzere tasarlanmıştır. Depo aşırı doldurulduğunda sıvı benzinin normalde yalnızca buharın ulaşması gereken hatlara veya kanistere gitme ihtimali doğabilir. Aktif karbon kanisterinin yakıtla doyması sistemin düzgün çalışmasını bozabilir.
Böyle bir durumda motor arıza ışığı yanabilir ve EVAP sistemiyle ilgili hata kodları kaydedilebilir. Yakıt kokusu veya dolum sırasında tabancanın sürekli atması gibi belirtiler de farklı EVAP ve havalandırma problemlerinde görülebilir.
Her aşırı dolumda kanisterin kesin olarak bozulacağını söylemek ise doğru değildir. Yakıt sistemlerinin tasarımı modelden modele değişir ve koruyucu valfler bulunabilir.
Yine de pompa otomatik olarak durduktan sonra doluma devam etmemek, EVAP sistemini gereksiz sıvı yakıt temasından korumanın en basit yollarından biridir.
Yakıt deposu sıcak havada taşar mı?
Yakıt sıcaklığı arttığında hacmi de değişebilir. Bu yüzden yakıt sisteminin tasarımında genleşme hesaba katılır. Depoyu ve dolum borusunu mümkün olan en yüksek seviyeye kadar sıvı yakıtla doldurmak bu payı azaltabilir.
Özellikle dolumdan hemen sonra araç sıcak bir ortamda bırakılırsa yakıtın genleşmesi sistem içerisindeki basınç ve seviyeyi etkileyebilir. Aşırı dolum yapılmışsa dolum ağzı çevresinde yakıt görülmesi veya güçlü yakıt kokusu fark edilmesi normal kabul edilmemelidir.
Yakıtın aracın dışına taşması yalnızca boya veya çevre açısından problem değildir. Benzin son derece yanıcıdır ve buharları da risk oluşturur. Dolum sırasında yakıt taşarsa istasyondaki güvenlik prosedürlerine uyulmalı, araçta sürekli sızıntı görülüyorsa yakıt sistemi kontrol ettirilmelidir.
Dizel yakıtın özellikleri benzinden farklı olsa da dizel araçlarda da pompa attıktan sonra dolumu zorlamanın anlamı yoktur. Depo ve havalandırma sistemi üreticinin öngördüğü biçimde kullanılmalıdır.
Sıcak havada daha fazla menzil elde etmek için dolum ağzına kadar yakıt basmak, kazanılacak küçük yakıt miktarına karşı gereksiz bir risk oluşturur.
Depoyu doldururken ne kadar yakıt alınmalı?
Günlük kullanımda en basit yöntem, tabanca normal dolum sırasında otomatik olarak durduğunda işlemi sonlandırmaktır. Böylece aracın yakıt sistemi tasarlandığı dolum seviyesinde bırakılmış olur.
Pompa çok erken atıyorsa ve göstergede deponun dolmadığı açıkça görülüyorsa tek seferlik erken kesme yaşanmış olabilir. Ancak tabanca tekrar tekrar atıyorsa yakıt eklemeyi zorlamak yerine işlemi bitirmek daha doğru olur. Aynı problem farklı istasyonlarda da tekrarlanıyorsa aracın depo havalandırma sistemi kontrol edilebilir.
Depoyu sürekli çok boş kullanmak da diğer uçtaki iyi bir alışkanlık değildir. Yakıt almak için uyarı lambasının her seferinde yanmasını beklemek yerine sürüş düzenine uygun seviyelerde dolum yapılabilir.
Yakıt alırken amaç deponun fiziksel olarak alabileceği son damlayı içeri sokmak değil, üreticinin öngördüğü şekilde doldurmaktır. Pompanın ilk normal otomatik kesmesinden sonra tabancayı tekrar tekrar çalıştırmamak, birkaç yüz mililitre veya litre fazladan yakıt uğruna yakıt sistemiyle gereksiz yere uğraşmanın önüne geçer.
