Paylaş
0
Yıllardır kullandığınız bilgisayar açılırken dakikalarca bekletiyor, tarayıcıyı çalıştırmak bile sabır istiyor ve programlar geç tepki veriyorsa yeni bilgisayar almak ilk akla gelen çözüm olabilir. Ancak cihaz hâlâ mekanik bir HDD kullanıyorsa çok daha küçük bir yükseltmeyle kullanım deneyimini ciddi şekilde değiştirmek mümkün.
Peki SSD takmak eski bilgisayarı hızlandırır mı? HDD'den SSD'ye geçiş, eski bilgisayarlarda en kolay hissedilen donanım yükseltmelerinden biridir. Yine de SSD'nin bilgisayarın işlemcisini veya ekran kartını daha güçlü hâle getirmediğini unutmamak gerekiyor. Dolayısıyla ortaya çıkacak fark, bilgisayarı hangi amaçla kullandığınıza bağlı.
İçerikten Görseller
+1
SSD takmak eski bilgisayarı gerçekten hızlandırır mı?
Bilgisayarınızda hâlâ geleneksel bir sabit disk bulunuyorsa SSD'ye geçiş günlük kullanımda belirgin bir hızlanma yaratabilir. Bunun temel nedeni HDD ve SSD'nin veriye erişme yöntemlerinin tamamen farklı olmasıdır.
HDD içerisinde dönen manyetik plakalar ve veriye ulaşan hareketli bir okuma-yazma kafası bulunur. İstenen verinin fiziksel olarak bulunması gerektiği için özellikle küçük ve dağınık dosyalara erişirken gecikme oluşur. SSD ise verileri flash bellek üzerinde saklar ve hareketli mekanik parçalara ihtiyaç duymaz.
İşletim sistemi kullanılırken binlerce küçük dosyaya sürekli erişildiğinden bu fark günlük kullanımda hemen hissedilir. Windows'un açılması, masaüstünün kullanıma hazır hâle gelmesi, programların başlatılması ve dosyaların aranması daha hızlı gerçekleşebilir. Bilgisayarın depolama sürücüsünü yoğun biçimde kullandığı anlarda yaşanan uzun beklemeler de azalabilir.
SSD yükseltmesinin etkisi, HDD'si bilgisayarın en büyük darboğazlarından biri olan sistemlerde daha belirgin olur. Çok eski ve düşük performanslı bir işlemciye sahip bilgisayarda ise SSD sistemi daha seri hissettirse bile cihazı güncel bir bilgisayar seviyesine taşımaz.
Kısacası SSD, eski donanımı değiştirmez ancak bilgisayarın verilere ulaşırken kaybettiği zamanı büyük ölçüde azaltabilir.
SSD bilgisayarın açılış süresini ne kadar etkiler?
SSD yükseltmesinden sonra kullanıcıların ilk fark ettiği değişikliklerden biri işletim sisteminin açılış süresidir. HDD kullanan eski bir bilgisayarda açılış sırasında işletim sistemi dosyalarının yanı sıra sürücüler, arka plan hizmetleri ve başlangıç programlarının depolama biriminden okunması gerekir.
SSD'nin düşük erişim gecikmesi ve yüksek rastgele okuma performansı bu işlemlerin daha hızlı tamamlanmasına yardımcı olur. Sonuç olarak güç düğmesine bastıktan sonra masaüstüne ulaşma ve bilgisayarın kullanılabilir hâle gelme süresi belirgin biçimde kısalabilir.
Burada herkes için geçerli “bilgisayar şu kadar saniyede açılır” şeklinde bir süre vermek doğru olmaz. İşlemci, RAM miktarı, kullanılan SSD, işletim sistemi, başlangıçta çalışan uygulamalar ve bilgisayarın genel durumu sonucu değiştirir.
SSD yalnızca Windows açılırken fark yaratmaz. Tarayıcı, ofis programları ve depolama biriminden yoğun veri okuyan diğer uygulamalar da daha hızlı başlatılabilir. Büyük klasörlerde gezinirken ve dosyaları açarken karşılaşılan gecikmeler azalabilir.
Bilgisayar açıldıktan sonra uzun süre disk kullanımının yüzde 100 seviyesinde kalması gibi HDD kaynaklı darboğazlar yaşayan sistemlerde fark daha da dikkat çekici olabilir. Ancak açılışı yavaşlatan sorun bozuk bir sürücü, yetersiz RAM veya aşırı sayıda başlangıç uygulamasıysa bunların da ayrıca çözülmesi gerekir.
SSD takınca oyunlarda FPS artar mı?
SSD konusunda en sık karıştırılan konulardan biri oyun performansı. SSD'nin veri aktarımındaki üstünlüğü, oyunların daha hızlı açılmasını ve yükleme ekranlarının kısalmasını sağlayabilir. Açık dünya oyunlarında yeni verilerin depolama biriminden okunması sırasında da HDD'ye göre daha iyi bir deneyim elde edilebilir.
Ancak FPS değerini belirleyen temel donanımlar işlemci ve ekran kartıdır. Bir oyunda bilgisayarınız ekran kartı veya işlemci sınırına takılıyorsa HDD'yi SSD ile değiştirmek bu bileşenlerin hesaplama gücünü artırmaz. Dolayısıyla yalnızca SSD takarak düşük FPS sorununu ortadan kaldırmayı beklememek gerekir.
Depolama biriminin yetişemediği bazı oyunlarda veri aktarımı kaynaklı takılmalar azalabilir. Yeni oyunların bir bölümü zaten SSD'yi minimum veya önerilen sistem gereksinimleri arasında gösteriyor. Bu durum yine ekran kartının oluşturabildiği kare sayısıyla aynı şey değildir.
Eski bir bilgisayarı oyun amacıyla yükseltiyorsanız önce sorunun nerede olduğunu belirlemek daha mantıklı olacaktır. Oyun geç açılıyor ancak başladıktan sonra akıcı çalışıyorsa SSD güçlü bir iyileştirme sağlayabilir. Oyun hızlı açılsa bile düşük grafik ayarlarında 20-30 FPS civarında çalışıyorsa darboğaz büyük ihtimalle başka bir donanımdadır.
SSD bilgisayarı daha hızlı hissettirebilir ama eski ekran kartına yeni bir ekran kartının performansını kazandıramaz.
SSD takmak RAM yetersizliğini çözer mi?
SSD ve RAM tamamen farklı görevleri yerine getirir. RAM, işlemcinin aktif olarak ihtiyaç duyduğu verileri çok hızlı biçimde geçici olarak saklarken SSD kalıcı depolama alanıdır. Bu yüzden SSD takmak bilgisayarın RAM kapasitesini artırmaz.
RAM yetersiz kaldığında işletim sistemi depolama biriminin bir bölümünü sanal bellek için kullanabilir. HDD bulunan bir bilgisayarda bu durum ciddi yavaşlamalara neden olabilir çünkü HDD, RAM'e kıyasla çok daha yavaştır. SSD kullanıldığında sanal bellek erişimi HDD'ye göre hızlanacağı için sistem daha az hantal hissedebilir.
Fakat SSD, RAM'in yerini tutamaz. Çok sayıda tarayıcı sekmesi açıyor, yüksek bellek tüketen programlar çalıştırıyor veya RAM ihtiyacı yüksek uygulamalar kullanıyorsanız kapasite yetersizliği devam eder. Sistem sürekli sanal belleğe başvurmak zorunda kaldığında SSD bulunmasına rağmen performans kaybı yaşanabilir.
Örneğin düşük RAM kapasitesine sahip eski bir dizüstü bilgisayarda yalnızca SSD yükseltmesi açılış ve program yükleme sürelerini değiştirebilir. Aynı anda birçok uygulama çalıştırıldığında yaşanan yavaşlamanın tamamen ortadan kalkması ise mümkün olmayabilir.
Bilgisayarınız destekliyorsa SSD ve RAM yükseltmesini birlikte değerlendirmek eski bir sistemi günlük kullanım için daha dengeli hâle getirebilir.
Eski bilgisayara hangi SSD takılabilir?
Eski bilgisayarınıza SSD almadan önce cihazın hangi bağlantı türlerini desteklediğini öğrenmeniz gerekir. Günümüzde NVMe SSD'ler oldukça yaygın olsa da eski bilgisayarların önemli bir bölümü NVMe sürücüler için gerekli M.2 yuvasına sahip değildir.
Bu tür sistemlerde 2,5 inç SATA SSD en yaygın seçeneklerden biridir. Dizüstü bilgisayardaki 2,5 inç SATA HDD çıkarılarak uyumlu bir SSD takılabilir. Masaüstü bilgisayarlarda da uygun SATA bağlantısı ve güç kablosuyla benzer bir yükseltme yapılabilir.
Eski SATA sürümlerine sahip bilgisayarlarda modern bir SATA SSD'nin ulaşabileceği maksimum sıralı aktarım hızından tamamen yararlanılamayabilir. Buna rağmen SSD'nin düşük erişim süresi ve rastgele okuma performansı nedeniyle HDD'ye kıyasla günlük kullanımda büyük bir fark hissedilebilir.
M.2 yuvası bulunan her bilgisayarın NVMe SSD desteklediğini varsaymak da doğru değil. M.2 fiziksel bir form faktörüdür ve bazı yuvalar yalnızca SATA tabanlı M.2 sürücüleri destekleyebilir. Bu yüzden bilgisayarın veya anakartın teknik özelliklerine bakmadan SSD satın almamak gerekir.
HDD kullanan ancak işlemcisi ve RAM'i günlük işler için hâlâ yeterli olan eski bir bilgisayarda SSD yükseltmesi cihazın kullanım ömrünü uzatabilir. Bilgisayarın asıl problemi çok zayıf işlemci, yetersiz RAM veya güncel yazılımlarla uyumsuz donanımsa SSD tek başına mucize yaratmayacaktır. Fakat her tıklamada HDD'yi beklediğiniz bir sistemde farkı açılış düğmesine bastığınız ilk andan itibaren hissetmeniz mümkün.
