Paylaş
0
Günümüzde nakit paraya sıkıştığımızda ya da hızlıca işlem yapmak istediğimizde gözlerimiz hemen köşe başındaki bir bankamatik ya da bilinen diğer adıyla ATM arıyor. Peki, hayatımızı bu denli kolaylaştıran, banka şubelerinin o bitmek bilmeyen kuyruklarından bizi kurtaran bu teknoloji tam olarak ne zaman ve kimin fikriyle ortaya çıktı?
Bu içeriğimizde ATM’lerin ortaya çıkış hikâyesini, ilk kim tarafından geliştirdiklerine bakacağız. Günümüzde kullanılan her tür cihazda olduğu gibi ATM’lerin de oldukça ilginç bir çıkış hikâyesi var.
ATM’leri kim icat etti?
Bankamatik fikrinin asıl babası John Shepherd-Barron isimli mucit olarak kabul edilir. Barron, 60’lı yıllarda bankaya geç kalıp parasını çekememesinin ardından bu duruma kuruluyor ve tarihi değiştiren o fikir aklına geliyor. Fikrin temelinde ise çikolatalar yatıyor. Kendine, “Bir çikolata otomatından nasıl çikolata alabiliyorsam, neden dünyanın her yerinde paramı çekebileceğim bir makine yok?” diye soruyor.
İşte bu soru, günümüzde dünyanın her yerinde gördüğümüz ATM’lerin ortaya çıkışının temelini atıyor. Shepherd-Barron, o dönemde De La Rue adlı bir şirkette çalışıyordu. Fikrini Barclays Bank’a sunuyor ve banka yönetimi fikri çok beğeniyor. 27 Haziran 1967 tarihinde de Barron ve ekibi tarafından geliştirilen, Londra’daki Enfield şubesinde dünyanın ilk çalışan bankamatiği hizmete giriyor. Ancak bu makine bugünkülerden biraz farklıydı. Kartlar yerine üzerinde karbon-14 izi bulunan özel çeklerle çalışıyordu.
Daha önce bu fikir denenmişti ancak başarısız olmuştu
Shepherd-Barron her ne kadar "başarılı" ilk örneği sunsa da, ondan yıllar önce 1939'da Luther George Simjian isimli Gaziantep doğumlu Ermeni bir mucit "Bankograph" adını verdiği bir cihaz geliştirmişti. ABD'de geliştirdiği bu cihaz, bankaya gitmeden çek ve nakit yatırmaya olanak tanıyordu. Ancak Simjian’ın bu icadı o dönem beklenen ilgiyi görmedi.
PIN ve kartların gelişi
ATM'lerin evrimindeki bir diğer kilit isim ise James Goodfellow'dur. Aslında Goodfellow, ATM tasarımını daha önce patentlemiştir ancak Barron gibi gerçeğe dönüştürememiştir. Bu yüzden de ATM’nin mucidi Barron olarak kabul edilir. Ancak Goodfellow’un da ATM’lerin gelişmesine katkısı çok büyüktür.
Öyle ki Goodfellow, ATM’lerde kullanılan şifrelerin ve kart sisteminin fikir babalarındandır. Goodfellow, Personal Identification Number, yani PIN olarak bildiğimiz şifreleyip koruma sistemi 1966 yılında patentlemişti. Bu sistem de uzun yıllardır ATM’lerde kullanılıyor.
Modern bankamatikler ve Türkiye’ye gelişi
Zaman geçtikçe makineler banka merkezindeki bilgisayarlara bağlı hâle gelmeye başladı. Bu, kullanıcıların hesap bakiyelerini anlık olarak görmesini ve güvenliğin artmasını sağladı. Türkiye’de ilk ATM ise 25 Aralık 1987 tarihinde Ankara'da Türkiye İş Bankası tarafından hizmete sunuldu.
