Paylaş
0
Sıcak bir yaz gününde klimayı açtıktan sonra otomobilin gaz tepkilerinin biraz ağırlaştığını fark etmiş olabilirsiniz. Bilhassa düşük motor gücüne sahip araçlarda kalkışların ve ara hızlanmaların klima kapalı olduğu zamana göre daha isteksiz hissettirmesi şaşırtıcı değildir.
Klima açınca arabanın çekişi neden düşüyor? Bunun temel sebebi klima sisteminin çalışabilmek için enerjiye ihtiyaç duymasıdır. İçten yanmalı motora sahip birçok otomobilde klima kompresörü bu enerjinin bir kısmını motordan alır. Fakat klimayı açınca motor ciddi şekilde güçten düşüyor, rölanti bozuluyor veya araç stop edecek gibi oluyorsa yalnızca normal klima yükünden söz etmek zorlaşır.
İçerikten Görseller
+1
Klima açınca arabanın çekişi neden düşer?
Geleneksel içten yanmalı otomobillerin büyük bölümünde klima kompresörü motordan aldığı mekanik enerjiyle çalışır. Klima devreye girdiğinde kompresör soğutucu akışkanı basınçlandırmaya başlar ve motora ek yük getirir. Motorun ürettiği gücün küçük bir bölümü artık yalnızca aracı hareket ettirmek için kullanılmaz.
Bu kayıp her otomobilde aynı şekilde hissedilmez. Güçlü bir motorda klima devreye girdiğinde performanstaki değişimi fark etmek zor olabilir. Küçük hacimli ve düşük güçlü motorlarda ise kalkış sırasında veya yokuş çıkarken fark daha belirgin hâle gelebilir. Araçta yolcu ve yük bulunması da sürücünün hissettiği performans farkını artırabilir.
Motor yönetim sistemi klima talebini bildiği için çalışma koşullarını buna göre düzenler. Rölantide kompresör devreye girdiğinde motor devrinin kısa süreli değişmesi ve ardından dengelenmesi bu sürecin bir parçası olabilir.
Hibrit ve elektrikli otomobillerde durum farklıdır. Bu araçlarda klima kompresörü elektrikle çalışabildiği için klasik kayışla tahrik edilen sistemlerdeki gibi doğrudan mekanik yük oluşmaz. Yine de klima enerji tükettiği için toplam enerji kullanımı ve elektrikli araçlarda menzil etkilenebilir.
Klima açınca çekiş düşmesi normal mi?
Klima devreye girdiğinde performansta küçük bir değişiklik hissedilmesi birçok otomobilde normal kabul edilebilir. Sürücü bunu daha çok düşük devirde hızlanırken, yokuş çıkarken veya araç tamamen doluyken fark eder. Klima kapatıldığında gaz tepkilerinin biraz daha canlı hâle gelmesi de bu mekanik yükün doğal sonucudur.
Normal kabul edilebilecek performans farkıyla arıza belirtisini birbirinden ayırmak gerekir. Klima açıldığında otomobil hâlâ düzenli şekilde hızlanıyor ve motor kararlı çalışıyorsa küçük güç kaybı tek başına sorun oluşturmaz.
Buna karşılık klima açıldığı anda motor devrinin ciddi şekilde düşmesi, aracın silkelenmesi veya stop edecekmiş gibi davranması araştırılmalıdır. Kompresörün normalden fazla direnç oluşturması bu davranışın sebeplerinden biri olabilir. Motorun zaten düzgün çalışmaması da klima yükü eklendiğinde problemi daha görünür hâle getirebilir.
Ateşleme, yakıt sistemi veya hava girişindeki bir problem klima kapalıyken çok belirgin olmayabilir. Kompresör devreye girerek motora ilave yük bindirdiğinde rölantideki düzensizlik daha kolay fark edilir.
Aracın klima açıkken nasıl davrandığını önceki dönemlerle karşılaştırmak burada iyi bir ölçüdür. Yıllardır hafifçe hissedilen güç kaybıyla son birkaç haftada ortaya çıkan belirgin performans düşüşü aynı şekilde değerlendirilmemeli.
Küçük motorlarda klima performansı daha fazla etkiler mi?
Klima kompresörünün ihtiyaç duyduğu güç, motorun toplam kapasitesi içerisinde düşünüldüğünde düşük güçlü otomobillerde daha hissedilir bir pay oluşturabilir. Bu yüzden küçük hacimli atmosferik motorlu bazı araçlarda klima açıldığında gaz tepkilerindeki değişim sürücü tarafından kolayca fark edilir.
Kalkış sırasında motor düşük devirdeyse klima yükü daha belirgin hissedilebilir. Yokuşta ilerlemek, araçta birkaç kişinin bulunması ve bagajın dolu olması gibi etkenler de motordan daha fazla güç talep eder. Klima bunlara eklendiğinde sürücünün gaza biraz daha fazla basması gerekebilir.
Modern motor yönetim sistemleri bu yükü mümkün olduğunca dengelemeye çalışır. Bazı otomobiller yoğun hızlanma talebi sırasında klima kompresörünün yükünü geçici olarak azaltabilir veya çalışma biçimini değiştirebilir. Değişken kapasiteli kompresörler de ihtiyaca göre farklı seviyelerde çalışabilir.
Turbo beslemeli küçük hacimli motorlarda yüksek tork sayesinde klima yükü günlük kullanımda daha az fark edilebilir. Bu nedenle yalnızca motor hacmine bakarak klimanın performansı ne kadar etkileyeceğini kesin biçimde söylemek mümkün değildir. Motor gücü, tork karakteri, araç ağırlığı ve klima sisteminin yapısı birlikte rol oynar.
Klima açınca araba neden titrer veya rölanti düşer?
Klima kompresörü devreye girdiğinde motorun üzerine anlık bir yük biner. Motor kontrol sistemi rölantiyi düzenleyerek bu yükü karşılamaya çalışır. Devirde çok küçük bir hareket yaşanıp motorun hemen dengelenmesi bazı araçlarda olağan bir davranıştır.
Sorun, devir belirgin biçimde düştüğünde ve motor düzensiz çalışmaya başladığında ortaya çıkar. Kirlenmiş gaz kelebeği, ateşleme problemleri, hava-yakıt karışımını etkileyen arızalar veya motorun genel bakım durumu klima yükü altında daha görünür hâle gelebilir.
Motor ve şanzıman takozları da titreşim konusunda rol oynar. Kompresör devreye girdiğinde motorun çalışma yükü değişir. Takozlar aşınmışsa normalde kabinde çok az hissedilecek titreşim direksiyon ve koltuklara daha güçlü şekilde aktarılabilir.
Klima kompresöründeki mekanik problem de motoru normalden fazla zorlayabilir. Kompresör veya ilgili kasnak sisteminde sıkışma varsa klima açıldığında belirgin ses, titreşim ve performans kaybı birlikte görülebilir.
Rölantideki sorun yalnızca klima açıkken fark ediliyor olsa bile kaynağın kesinlikle klima sistemi olduğu düşünülmemeli. Klima bazen zaten var olan motor problemini görünür hâle getiren ek yükten ibarettir.
Klima açınca çekiş çok düşüyorsa ne kontrol edilmeli?
Öncelikle performans kaybının ne kadar büyük olduğu değerlendirilmelidir. Küçük bir fark yerine otomobil hızlanmakta ciddi biçimde zorlanıyorsa klima kompresörü ve tahrik sistemi incelenebilir. Kompresörden gelen yeni sesler veya klima açıldığında ortaya çıkan güçlü titreşimler de bu kontrolü destekler.
Motorun klima kapalıyken nasıl çalıştığına da bakılmalıdır. Rölanti zaten düzensizse, gaz tepkileri zayıfsa veya motor arıza lambası yanıyorsa klima sisteminden önce motorun mevcut problemi araştırılabilir. Klima açıldığında eklenen yük, bu belirtileri yalnızca daha belirgin hâle getiriyor olabilir.
Kayış, gergi ve kasnak sistemi de kompresörle birlikte çalıştığından kontrol kapsamına alınabilir. Klima sistemindeki basınçların normal olup olmadığı ve kompresörün gerektiği gibi çalışıp çalışmadığı uygun ekipmanla ölçülebilir.
Aracınız yıllardır klimayla hafifçe ağırlaşıyorsa büyük ihtimalle otomobilin çalışma karakterini hissediyorsunuz. Fakat daha önce rahatça çıktığınız bir yokuşta klima açıldıktan sonra otomobil birden zorlanmaya başladıysa değişimi görmezden gelmemek gerekir. Normal klima yükü sürücünün hissedebileceği kadar belirgin olabilir ancak otomobilin sürüş karakterini bir anda tamamen değiştirmemelidir.
