Meta’nın yapay zekâ yarışındaki en dikkat çekici hamlelerinden biri Çin engeline takıldı. Şirket, geçtiğimiz yıl sonunda Singapur merkezli Manus adlı yapay zekâ girişimini yaklaşık 2 milyar dolara satın almak için harekete geçmişti. Ancak Pekin yönetimi, bu anlaşmanın ilerlemesine izin vermedi.
Çin’in devlet planlama kurumu, yaptığı kısa açıklamada kararın ilgili yasa ve düzenlemeler kapsamında alındığını belirtti. Kurum, taraflardan satın alma işlemini geri çekmelerini istedi. Yani Meta’nın, yapay zekâ ajanları alanında elini güçlendirmesi beklenen bu büyük hamle şimdilik rafa kalkmış oldu.
İçerikten Görseller
Manus, Meta için neden bu kadar önemliydi?

Manus’u sıradan bir yapay zekâ girişimi olarak düşünmemek gerekiyor. Şirket; pazar araştırması yapabilen, kod yazabilen, veri analiz edebilen ve karmaşık görevleri adım adım tamamlayabilen genel amaçlı yapay zekâ ajanları geliştiriyor. Yani sadece cevap veren değil, sizin yerinize iş yapan sistemlerden bahsediyoruz.
Meta’nın Manus’u satın almak istemesinin temel nedeni de tam olarak buydu. Şirket, bu teknolojiyi Meta AI asistanına, kurumsal ürünlerine ve sosyal medya platformlarına entegre ederek daha gelişmiş otomasyon özellikleri sunmayı hedefliyordu. Kısacası Meta, Google ve OpenAI karşısında elini güçlendirmek istiyordu.
Çin, yapay zekâ teknolojisinin ülke dışına çıkmasını istemiyor
Çin’in anlaşmaya müdahalesi, yalnızca ticari bir karar olarak görülmüyor. Pekin yönetimi, gelişmiş yapay zekâ teknolojilerinin ABD merkezli şirketlerin kontrolüne geçmesini istemiyor. Bu nedenle Manus gibi Çin kökenli girişimler, merkezlerini başka ülkelere taşısalar bile Çin’in radarından çıkmış sayılmıyor.
Manus’un önce Çin’de kurulup daha sonra Singapur’a taşınması da bu yüzden önemli. Son dönemde bazı Çinli teknoloji girişimleri, hem Pekin’in hem de Washington’ın baskısından kaçmak için Singapur gibi merkezlere yöneliyordu. Ancak bu karar, “ülke değiştirmek” hamlesinin her zaman işe yaramayacağını göstermiş oldu.
Anlaşma ABD’de de yakından takip ediliyordu

Meta-Manus anlaşması yalnızca Çin’in değil, ABD’nin de radarındaydı. Washington tarafında, Amerikan yatırımcıların Çin bağlantılı yapay zekâ şirketlerine yatırım yapması uzun süredir tartışma konusu. Özellikle gelişmiş AI sistemleri, artık yalnızca teknoloji değil, aynı zamanda stratejik güç unsuru olarak görülüyor.
Çin Ticaret Bakanlığı da ocak ayında bu satın alımı; ihracat kontrolleri, teknoloji transferi ve yurt dışı yatırım kuralları açısından inceleyeceğini açıklamıştı. Meta ise daha önce anlaşmanın yürürlükteki yasalara uygun olduğunu savunmuştu. Ancak son karar, Pekin’in bu konuda geri adım atmadığını gösterdi.
Meta’nın AI agent planları sekteye uğrayabilir
Bu karar Meta için can sıkıcı olabilir çünkü şirket son dönemde yapay zekâ ajanlarına ciddi şekilde odaklanmış durumda. AI agent dediğimiz sistemler, klasik sohbet botlarından farklı olarak yalnızca sorulara cevap vermiyor; araştırma yapıyor, işlem yürütüyor ve belirli görevleri kendi başına tamamlayabiliyor.
Manus’un bu alandaki teknolojisi, Meta’nın ürünlerine hız kazandırabilecek önemli bir fırsat olarak görülüyordu. Satın alımın engellenmesi, şirketin bu teknolojiyi başka yollarla geliştirmek zorunda kalabileceği anlamına geliyor. Yani Meta için yarış bitmiş değil ama planların değişmesi gerekebilir.